هرا به سراغ سیارکی می‌رود که انسان مدارش را تغییر داد
فضاپیمای هرا در مسیر بررسی دوقلوی سیارکی دیدیموس و دیمورفوس است ؛ مأموریتی که قرار است روشن کند برخورد عمدی فضاپیمای DART در سال ۲۰۲۲ چگونه مدار یک سیارک را تغییر داد و آیا این روش می تواند در آینده به دفاع از زمین کمک کند.
به گزارش ملاردی ها ، مأموریت فضایی هرا متعلق به آژانس فضایی اروپا وارد مرحله ای حساس از سفر خود به سوی یک سامانه دوقلوی سیارکی شده است ؛ سامانه ای که یکی از اجرام آن در سال ۲۰۲۲ عمداً هدف برخورد یک فضاپیمای ناسا قرار گرفت تا امکان تغییر مسیر اجرام فضایی با استفاده از برخورد مستقیم آزمایش شود. هرا قرار است با بررسی دقیق آثار این برخورد ، اطلاعاتی به دست آورد که برای ارزیابی توانایی بشر در منحرف کردن سیارک های بالقوه خطرناک اهمیت دارد.
این مأموریت در هفتم اکتبر ۲۰۲۴ از پایگاه فضایی کیپ کاناورال در آمریکا پرتاب شد و مقصد آن سامانه دوقلوی دیدیموس است. دیدیموس جرمی با قطر حدود ۷۸۰ متر دارد و سیارک کوچک تر دیمورفوس ، با قطری در حدود ۱۵۰ متر ، به دور آن می چرخد. اهمیت این سامانه به آزمایش پیشین ناسا باز می گردد ؛ در ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲ ، فضاپیمای DART به دیمورفوس برخورد کرد تا مشخص شود آیا یک برخورد کنترل شده می تواند مدار یک جرم آسمانی را تغییر دهد یا خیر. مشاهدات بعدی نشان دادند که مدار دیمورفوس به دور دیدیموس تغییر کرده است ؛ آزمایشی که نخستین تغییر قابل اندازه گیری مدار یک جرم در منظومه شمسی بر اثر اقدام مستقیم انسان به شمار می رود.
با این حال ، مشاهده تغییر مدار از فاصله زمین برای پاسخ دادن به تمام پرسش های علمی کافی نیست. دانشمندان هنوز به اندازه گیری دقیق جرم و ساختار دیمورفوس ، ویژگی های سطح آن و شکل و ابعاد دهانه ایجاد شده بر اثر برخورد نیاز دارند. همچنین باید مشخص شود برخورد چه مقدار از تکانه خود را به سیارک منتقل کرده و ویژگی های داخلی آن تا چه اندازه در نتیجه آزمایش نقش داشته اند. مأموریت هرا برای پاسخ دادن به همین پرسش ها طراحی شده است.
هرا با مجموعه ای از ابزارهای تصویربرداری ، اندازه گیری لیزری و بررسی های علمی رادیویی ، قرار است سامانه سیارکی را از فاصله نزدیک بررسی کند. این فضاپیما علاوه بر مطالعه سطح دیمورفوس ، به تعیین بهتر جرم و ویژگی های فیزیکی اجرام این سامانه کمک می کند و اطلاعاتی درباره آثار برخورد DART فراهم خواهد کرد. چنین داده هایی برای تبدیل یک آزمایش موفق به روشی قابل ارزیابی و تکرارپذیر در دفاع سیاره ای ضروری هستند ؛ زیرا نتیجه برخورد با یک سیارک به جرم ، ساختار ، ترکیب و نحوه انتقال انرژی در آن بستگی دارد.
هرا همچنین دو ماهواره کوچک به نام‌های میلانی و جوونتاس را همراه خود دارد. این دو کاوشگر قرار است در نزدیکی سیارک ها فعالیت کنند و بخش هایی از بررسی را انجام دهند که برای فضاپیمای اصلی دشوارتر است. میلانی بر بررسی ترکیب مواد سطحی دیمورفوس تمرکز خواهد داشت و جوونتاس برای مطالعه ساختار داخلی آن با استفاده از رادار طراحی شده است. این بخش از مأموریت به دانشمندان امکان می دهد اطلاعاتی فراتر از ظاهر سطح سیارک به دست آورند و شناخت دقیق تری از ساختار آن پیدا کنند.
آژانس فضایی اروپا در هفتم اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که هرا نخستین تصویر خود از مقصد را از فاصله تقریبی ۲۳۶ هزار و ۵۰۰ کیلومتری ثبت کرده است. در این تصویر ، سامانه دیدیموس به شکل نقطه ای کوچک در میان ستاره های پس زمینه دیده می شود و هنوز دو جرم این سامانه از یکدیگر تفکیک نشده اند. این مشاهده نخستین گام تصویری در نزدیک شدن به مقصد است و با کاهش فاصله ، امکان استفاده از تصاویر دقیق تر برای هدایت فضاپیما و بررسی سیارک ها فراهم خواهد شد.
در همین حال ، هرا برای انجام مانورهای ترمزی آماده شده است تا سرعت نسبی خود را در برابر سامانه دیدیموس کاهش دهد و بتواند به مقصد نزدیک شود. طبق برنامه ای که آژانس فضایی اروپا در هفتم اکتبر منتشر کرد ، نخستین مانور اصلی ترمز برای ۱۵ اکتبر برنامه ریزی شده بود. در این مانور قرار بود سه پیشران کنترل مداری به طور هم زمان و به مدت حدود ۹۳ دقیقه کار کنند و سرعت نسبی فضاپیما را چند صد متر بر ثانیه کاهش دهند. مانور دوم نیز برای ۲۲ اکتبر در نظر گرفته شده بود تا بخش عمده تنظیم سرعت تکمیل و هرگونه اختلاف احتمالی با نتیجه مانور اول اصلاح شود. زمان بندی این مانورها بخشی از برنامه نزدیک شدن به مقصد است و موفقیت هر مرحله باید بر اساس داده های دریافتی از فضاپیما ارزیابی شود.
اهمیت مأموریت هرا فراتر از بررسی یک سیارک مشخص است. اگر دانشمندان بتوانند رابطه میان جرم و ساختار سیارک ، ویژگی های برخورد و میزان تغییر مدار را دقیق تر محاسبه کنند ، در آینده ابزار علمی بهتری برای ارزیابی روش انحراف اجرام بالقوه خطرناک در اختیار خواهند داشت. البته این مأموریت به معنای وجود خطر فوری برخورد دیمورفوس یا دیدیموس با زمین نیست ؛ هدف آن سنجش و توسعه یک روش دفاعی برای استفاده احتمالی در شرایط آینده است.
نتایج هرا می‌تواند نشان دهد که برای تغییر مسیر یک سیارک ، چه اطلاعاتی باید از پیش درباره آن جمع آوری شود و چگونه می توان اثر برخورد یک فضاپیما را با دقت بیشتری پیش بینی کرد. به همین دلیل ، بررسی نزدیک این سامانه پس از آزمایش DART یکی از گام های مهم در تبدیل ایده دفاع سیاره ای به روشی علمی تر و قابل ارزیابی محسوب می شود.
انتهای پیام/
